sądowe schody

Budynki sądów – zwłaszcza te adaptowane z budowanych na inne cele – miewają oryginalną organizację wewnętrzną. Często żeby gdzieś dotrzeć, trzeba przebyć skomplikowaną drogę, w tym pokonać wiele schodów.

Na przykład w sądzie rejonowym w Chorzowie część sal rozpraw znajduje się w zupełnie osobnej klatce schodowej, posiadającej teoretycznie odrębne drzwi zewnętrzne – ale wejście dla wszystkich (z ochroną i kontrolą) znajduje się w innej klatce. Potem trzeba właściwym niepozornym korytarzykiem przedostać się do właściwej klatki i dopiero można się wspinać na właściwe piętro; kto najpierw wejdzie na piętro, ryzykuje że będzie musiał wrócić na parter.

Albo taki sąd rejonowy w Gliwicach, skądinąd efektowny w wystroju, wiele razy budził we mnie obawy przed zagubieniem się – trochę dlatego że bywam tam dość rzadko, a trochę dlatego, że korytarz na piętrze ciągnie się wokół całego budynku i człowiek jak nie wie, to idzie „na wyczucie”. Nie wspominam go jednak z tego powodu, ale dlatego, że de facto składa się z dwóch niezależnych budynków, jeden przy jednej ulicy, drugi przy drugiej, i żeby przejść z jednego budynku do drugiego, to trzeba wejść na drugie piętro i tam dopiero jest przewiązka (z dodatkowymi schodami, a jakże) prowadząca do drugiego budynku (można wyjść na zewnątrz i naokoło, ale to naprawdę wiele dalej).

Albo taki całkiem nowoczesny sąd okręgowy w Katowicach, sale rozpraw ma w trzech niezależnych pionach. Oczywiście do każdego pionu można wejść z poziomu parteru, ale na pierwszym i drugim piętrze nie ma połączeń między pionami, dopiero na trzecim piętrze. Kiedy w ostatnich latach wprowadzili kontrolę ruchu przy wejściu do sądu, to do pionu A można było wejść „z boku” przed stanowiskiem kontroli, a potem wejść na trzecie piętro, przejść tamtędy do wybranego pionu – i zejść na dół pomijając całkowicie kontrolę; ostatnio jednak wprowadzili na trzecim piętrze przejście kontrolowane elektronicznie i opcja ominięcia kontroli się wyczerpała.

A byłem dzisiaj – po co najmniej kilkumiesięcznej przerwie – w sądzie okręgowym w Gliwicach. Wchodzę tradycyjnie główną klatką na drugie piętro i tam z konsternacją stwierdzam, że na drodze do sali rozpraw stoją drzwi z wielkimi napisami „przejście służbowe” i charakterystycznymi czytnikami kart. Naciskam na dzwonek domofonu do sekretariatu i otrzymuję instrukcję, że muszę… wejść na trzecie piętro, przejść w bok do kolejnej klatki schodowej i tam zejść na drugie piętro (z dołu oczywiście też się da dojść, ale trzeba wiedzieć, żeby od razu iść do bocznej klatki schodowej).

Wszędzie człowiekowi te schody pod nogi.

niezły pasztet

Ciekawe, że nawet nie pamiętam jak ta książka wpadła mi w ręce (wirtualne, bo to ebook). Na 99% nie kupowałem, więc musiałem od kogoś „pożyczyć”, ani tytuł ani nazwisko autora nic mi nie mówiły, niemniej znalazła się na „półce” i któregoś dnia została z niej wzięta.

Formalnie to kryminał, jest zbrodnia (najpierw jedna, potem druga), są funkcjonariusze, są przesłuchania, jest śledztwo, podążanie za śladami i tropienie sprawców (oczywiście nie powiem jak się kończy, ale jest tam szczególny twist). Ale zupełnie nie jest to zwykły kryminał (choć według badaczy inspirowany rzeczywistymi zbrodniami, i co z tego że badacze nie umieją uzgodnić którymi konkretnie), bo nikt tak zwykłych kryminałów nie pisze.

W „zwykłym kryminale” posuwamy się mniej lub bardziej mozolnie, ale w określonym kierunku. Tu natomiast śledztwo jest w zasadzie okazją do opowiadania o zwyczajach i realiach społecznych, zarówno sfer wyższych jak i najniższych, pełna panorama. Autor snuje dygresje od dygresji (a może nawet dygresje od dygresji od dygresji, nie dam głowy), kiedy dostrzega kurę przy przejeździe kolejowym, to możemy się równie dobrze spodziewać dygresji o życiu maszynisty, co dygresji o życiu kury (przy czym oczywiście ani kura, ani pociąg nie mają wielkiego znaczenia dla fabuły i zagadki). A do tego wszystkiego „zwykły” język jest znakomicie przeplatany slangiem i dialektami, wspaniale zresztą spolszczonymi przez Annę Wasilewską (daję słowo, zamrugałem oczami z niedowierzaniem widząc po raz pierwszy „l” zamienione na „”r”, myślałem że to błąd redaktora/korektora, potem zrozumiałem celowość zabiegu).

Ale to jeszcze nie wszystko, bo najlepsze przed nami. Autor bawi się słowami w taki sposób, że przyswajając zdanie, oczekujemy z niecierpliwością co nam zaproponuje w zdaniach następnych. Nie dość, że uprawia zabawy językiem jak Masłowska, to na dodatek wychodzi na poziom, który pamiętam u Trumana Capote czy czasem u Lawrence’a Durrella.

Na razie „Niezły pasztet na via Merulana” przeczytałem raz, ale już zacząłem czytać ponownie, Carlo Emilio Gadda znienacka awansował do moich ulubieńców, muszę poszukać starych wydań w bibliotece.

migawki z Arlandy

Wysiadamy z samolotu rękawem, wychodzimy na korytarz. Rozglądamy się, wybieramy kierunek. Idziemy.
Idziemy.
Mijamy poziomy przenośnik. Ignorujemy go, przecież nie jesteśmy jakimiś słabiakami.
Idziemy.
Kolejny przenośnik.
Idziemy.
Docieramy do strefy odbioru bagażu.
Idziemy dalej.
Idziemy.
Docieramy do wyjścia.
Idziemy.
Idziemy.
W końcu zejście na stację kolejową.

Człowiek się przyzwyczaił jakoś do kameralnych lotnisk.

—

Poranek na lotnisku. Jakiś człowiek z obsługi manewruje koszem na śmieci.  Polskie skojarzenie:
SZUKA KAUCYJNYCH.

Potem miałem dojść do wniosku, że to skojarzenie wcale nie było nieuzasadnione.

—

Wielkie lotnisko (o długości marszu było powyżej, oficjalnie potem gdzieś było napisane, że od strefy handlowej do bramki wyjściowej było marszem ponad 20 minut). Sklepów i knajp wiele. Przyglądam się im, mrużę oczy nie będąc pewnym czy dobrze widzę, czy też mam coś z okularami. Ceny może trochę wyższe niż w centrum stolicy, ale nieznacznie. Odszukuję szafę z napojami, cena może o kilka procent wyższa niż w przeciętnym sklepie (na półlitrowej coli o 1 koronę więcej niż w hotelowym automacie). Rzecz trudna do pojęcia dla przybysza z kraju, w którym butelka wody mineralnej w zwykłym sklepie kosztuje dwa złote, w lotniskowej strefie ogólnodostępnej siedem złotych, a w sklepie wolnocłowym za bramkami – złotych piętnaście.

Wielkie lotnisko, mała chciwość.

pittu pittu

Parę lat temu głośny był serial The Pitt, o lekarzach ze szpitalnego oddziału ratunkowego (amerykańskiego oczywiście, konkretnie z Pittsburgha, więc używanie naszej nazwy SOR nie do końca na miejscu). Jako że parę seriali medycznych już widziałem, to nie kusił mnie wtedy, pomimo entuzjastycznych recenzji, zwłaszcza że ma długość nietypową dla naszych czasów (15 odcinków w sezonie) – a ja jednak stosuję płodozmian platformowy, czyli góra parę miesięcy na jednej i idę dalej. Ostatnio jednak wróciłem na chwilę do HBO (pal licho zmiany nazw), rozejrzałem się w ofercie (szał umiarkowany) i pomyślałem sobie „a co szkodzi spróbować”.

Serial ma specyficzny format – wręcz teatralną jedność miejsca, czasu i akcji, całe 15 odcinków obejmuje kolejnych 15 godzin jednego dnia, nie jest to całkowicie nowatorskie podejście, były już takie seriale, ale osobiście nie pamiętam takiego medycznego. Z jednej strony konwencja pozwala na „realistyczny” obraz dnia (tylko w takim formacie dało się zbudować wątek zdenerwowanego pacjenta), a z drugiej strony… Cóż, nie będę się wypowiadał na temat tego czy tak właśnie wygląda praca oddziału ratunkowego, że lekarze zajmują się pacjentem dosłownie parę minut, i zaraz lecą do następnego „bo potrzeba”, ale miałem wrażenie sztucznego chaosu. Na dodatek wrzucenie wszystkich zdarzeń – interesujących przypadków, interakcji i twistów fabularnych – do jednego dnia robi ważenie wysilonego. Nie ukrywam, jakkolwiek boomersko by to nie zabrzmiało, że miałem też wrażenie forsowania przez twórców pewnej agendy społecznej, to też nic nowego, ale wciśnięte w 1 dzień zamiast w co najmniej kilka tygodni…

Koniec końców nie oglądało się źle, ale od zachwytów jestem daleki. Odcinki o traktowaniu pacjentów z festiwalu były niezaprzeczalnie kreatywne i przywodziły na myśl najlepsze ze starego poczciwego MASH oraz doktora House. Na zawsze zostanie ze mną widok zatłoczonej poczekalni, w której ludzie cierpliwie (najczęściej) czekają wiele godzin na przyjęcie na SOR (dedykuję te sceny wszystkim tym co to wiedzą jak „w normalnym kraju” itepe), podobnie jak rozmowy doktora Robby’ego z dyrektorką. No i nie ukrywam że bardzo mnie ciągnie na powrót do Ostrego dyżuru żeby zobaczyć jak Noah Wyle nie jest zgarbionym pod ciężarem doświadczeń szefem oddziału, ale przechodzącym chrzest bojowy świeżakiem…

niezręczna sytuacja

Kończy się kwiecień, a to w naszym Kraju oznacza jedno: czas rozliczeń rocznych podatku dochodowego. Rozliczać się coraz łatwiej, mamy w systemach informatycznych projekty rozliczeń dostarczone przez urząd skarbowy, w zasadzie jak się niczego szczególnego nie chce, to można nic nie robić, i takie „państwowe” rozliczenie będzie ostatecznym. Jeżeli się chce coś poodliczać, to trzeba dodatkowo zrobić tych parę kliknięć, jak się ma więcej dochodów to też, są nadal tacy, którzy pracowicie wypełniają druczek papierowy jak za wczesnego Balcerowicza.

U mnie tradycyjnie taka sytuacja, że – przynajmniej dopóki nie zlecę tego księgowej (biuru rachunkowemu, doradcy podatkowemu, whatever) – trzeba włożyć trochę pracy samemu i ten formularz podatkowy wypełnić (wieloletni czytelnicy zresztą dobrze o tym wiedzą). Na szczęście ministerialny formularz online z każdym rokiem jakiś bardziej przyjazny (nie żeby już doskonały), więc nawet wszystko jakoś szło, aż w końcu…

Z podatkami to jest tak, że jak się je płaci, to się je za każdym razem zaokrągla do pełnej złotówki. A jak się tak pozaokrągla kilka razy, to te zaokrąglenia się skumulują, a że na koniec roku rozliczamy rzeczywisty dochód i od niego liczymy podatek… Koniec końców, kiedy skończyłem wypełnianie, kliknąłem „weryfikuj” i wszystko okazało się poprawnie, to w rozliczeniu roku pojawiła mi się nadpłata. W wysokości JEDEN złoty (liczbowo: 1 ZŁ). I tak się zadumałem: czy to wypada oczekiwać, żeby urząd skarbowy wysyłał mi na konto złotówkę (którą wcześniej uczciwie nadpłaciłem, a jakże)?

Powiecie może, że to dziwne podejście, niemniej czułem się z tą sytuacją mocno niezręcznie. Nie zdecydowałem się na „podfałszowanie” danych o przychodach lub kosztach (gdyby minimalnie zwiększyć przychody lub zmniejszyć koszty, to akurat podatek wyszedłby na kwotę rzeczywiście wpłaconą…), bo jednak obowiązuje zasada rzetelności. Odliczeń żadnych – które mogłyby kwotę nadpłaty odpowiednio zmienić – wcześniej nie planowałem, więc… Biłem się z myślami, w końcu się zdecydowałem, Odgrzebałem w mailach potwierdzenia paru wpłat na cele dobroczynne (akurat nie na WOŚP, gdyby ktoś pytał), wpisałem odliczenie darowizn do odpowiedniego załącznika, kwota nadpłaty do zwrotu skoczyła ze złotówki na kilkadziesiąt złotych. Kliknąłem, podpisałem, wysłane.

Oczywiście, gdybym na tym poprzestał, to wystąpiłaby niezręczność innego rodzaju – odczuwam bowiem pewien dysonans w sytuacji, gdy moja dobroczynność jest refinansowana ze wspólnego budżetu. Te kilkadziesiąt złotych zwrotu podatku kiedyś wpadnie na moje konto, ale już dziś zrobiłem kilkakrotnie wyższy przelew dobroczynny, tak aby wydać nie tylko te „zwrócone” kilkadziesiąt złotych, ale i dać odpowiednio więcej od siebie. Nie, nie na głośną w tym tygodniu akcję celebrytów (którzy unikają zapłacenia w podatkach wyższych kwot niż sami oferują czy też są w stanie zebrać).

rozczarowanie jak ołów ciężkie

Wychowałem się o 4 kilometry od Targowiska. Nie czyni mnie to oczywiście ekspertem od Targowiska czy Szopienic (zwłaszcza że w czasie akcji serialu Ołowiane dzieci to poruszałem się raczej pod opieką rodziców), ale osadza mnie w czasie i przestrzeni, dając mi naturalny kontekst.

O ten serial już zresztą lokalsi zdążyli się pokłócić: a to że godajom nie tak jak trzeba, a to że postacie niektóre powykrzywiane, a to że obraz społeczności lokalnej prymitywny i przesadzony… Cóż, serial zaczyna się od wyraźnego napisu że jest INSPIROWANY PRAWDZIWYMI WYDARZENIAMI, więc zdecydowanie nie jest dokumentem, w którym wszystko musi się zgadzać (choć na pewno miło by było gdyby był tak dopieszczony jak serial Czarnobyl, w którym nawet znawcy życia w ZSRR z trudem wyłapywali jakieś nieścisłości).

A czym ten serial jest? I to jest właśnie dobre pytanie. Otóż jest koktajlem, w którym zmieszano (na prawach fikcji) kilka prawdziwych wątków. Jest więc oczywiście opowieścią o rzeczywistej pladze zatrucia ołowiem wśród dzieci z okolic szopienickich hut, zakończonej – można powiedzieć – happy endem (rodziny wyprowadziły się, Targowisko – czyli tak naprawdę kolonię Paweł – wyburzono i zrekultywowano). Jest też obrazkiem lat 70, zarówno klimatu czasów jak i zanieczyszczenia środowiska (choć to była nie tylko zasługa tej jednej huty). Jest też anegdotką o rywalizacji wojewody Ziętka (Jorga) i wojewódzkiego sekretarza Grudnia (Dycymbra). Na jedne wątki patrzy się ze ściśniętym sercem, na inne nostalgicznie.

Ale jest też niestety serialem Netfliksa. Piszę niestety nie dlatego że mam coś przeciwko platformie, ale dlatego, że napisano ten serial jako produkt. Główny wątek został przez to doprawiony jak nie sensacyjnością, to szerokim zestawem tanich chwytów z podręcznika globalnego scenarzysty. Czemu miały służyć dramatyczne sceny z przewracaniem się czy spaleniem samochodu? Po co relacja córki Wadowskiej z synem Niedzieli? Po co postać Sonntaga (na samą myśl o opozycji Sonntag-Niedziela do tej pory mnie zęby bolą)? I tak oto opowieść, która miała być osadzona w lokalnych realiach, stała się historią uniwersalną – w tym sensie, że trudno odróżnić czy to Katowice, czy może Glasgow, Liege lub Pittsburgh, a aparat PRL stał się nieodróżnialny od dowolnych villainów z potężnymi wpływami. Koktajl stał się momentami mdły, a momentami niestrawny.

Ciekawi mnie – choć nigdy tego się nie dowiem – co powiedziałby o Ołowianych dzieciach Kazimierz Kutz, bodaj najbardziej znany szopieniczanin, choć mieszkający o kilometr od Targowiska (za to przy paru innych kominach, jak to wspominał w Piątej stronie świata). Ja jestem rozczarowany, bo wyobrażam sobie jak ten temat mogłoby opracować HBO (i nawet nie aspiruję do Czarnobyla, ale przynajmniej do Pustkowia).

na sygnale

Każdy, kto porusza się po drogach, zna pojazdy poruszające się „na sygnale”, najczęściej chyba karetki, ale także radiowozy czy samochody straży pożarnej, pewnie jeszcze są inne uprawnione, ale to w gruncie rzeczy jest mało istotne. W każdym razie wiadomo, że powinnością jest ustąpienie im miejsca, bo jadą na sygnale nie bez powodu (przynajmniej w teorii, nikt tego na bieżąco nie kontroluje, a anegdot o jeździe na sygnale po flaszkę nie brakuje, nawet jeśli może w dawniejszych czasach).

Nie ukrywam, że prowadząc jestem dość uwrażliwiony na te sygnały, co jest skutkiem także paru sytuacji, w których wykonywałem dość ostre manewry, żeby faktycznie tego miejsca ustąpić (niezależnie od tego, że kierowca takiej karetki też ma obowiązek zachowania ostrożności, to jednak nikt nie chce zaliczyć zderzenia, zwłaszcza z karetką, która wiezie…). Pamiętam jak kiedyś się zestresowałem mocno, kiedy w samochodowym odtwarzaczu była jakaś nieznana mi płyta, na której w jednym z utworów pojawił się taki sygnał, a ja się gorączkowo rozglądałem, z której strony ta karetka nadjeżdża…

Parę dni temu jechałem więc sobie spokojnie i nagle słyszę sygnał. Głośny na tyle, że jego źródło nie może być daleko, dwupasmówka więc raczej nie dobiega akurat nigdzie z boku, patrzę uważnie w lusterka… nie widzę. Ale cały czas słyszę, jest, nie słabnie (ale też nie przybiera na sile, więc się nie zbliża). Rozglądam się jeszcze raz na wszystkie strony… Przede mną jedzie wielka ciężarówka transportująca samochody osobowe. W jednej z wiezionych osobówek wyje alarm.

Wiem, powinienem odróżniać alarm samochodowy od sygnału karetki.

Iranki

Nie wiem jak się rozwinie trwająca w Iranie fala protestów, czy doprowadzi do upadku reżimu ajatollahów, czy skończy się jak kilka przed nimi. Nie wiem, czy uczestnicy tych protestów mają przed sobą jakąkolwiek przyszłość, w Iranie lub poza nim. Wiem jedno: mają swój moment wolności (jak pisał wieszcz, „Ja tylko jedną taką wiosnę miałem w życiu”).

Media obiegły fotografie, jak Iranki zapalają papierosy od płonących zdjęć ajatollaha. Jedno szczególnie tkwi mi w pamięci: nie dlatego, że płomień na nim wielki, nie dlatego, że kobieta urodziwa, ale bije z niego wspaniała siła, umiejętnie dawkowana pogarda łączy się z poczuciem stylu, iście paryski chic. Zdjęcie zostanie ikoniczne niezależnie od tego co tę kobietę spotka w życiu (a temat dalszych losów bohaterów takich zdjęć bywa smutny).

Nie znam autora zdjęcia (jak poznam to dopiszę), ale prawdopodobnie udało mu się uchwycić XXI-wieczną wolność wiodącą lud na barykady.

filmy niemądre a wesołe

Lubię oglądać filmy. Nie uważam się przy tym za kinomana ani znawcę, część filmów odrzucam na dzień dobry, choćby były uważane za wybitne (Brutalista, Anora, patrzę na was), ze względów przeróżnych, generalnie wolę żeby oglądanie sprawiało mi przyjemność raczej niż przygnębiało, brakami kulturowymi przestałem się przejmować dawno temu. Na dodatek prowadzę sobie notatki co oglądałem (odnotowanie obejrzenia niekoniecznie oznacza że cokolwiek zapamiętałem, ostatnio się tak złapałem przy najnowszym Gliniarzu z Beverly Hills, byłem przekonany że nie widziałem dopóki nie włączyłem), zeszły rok podsumowałem 111 filmami obejrzanymi po raz pierwszy…

Stary rok kończyłem filmowo (niekoniecznie w wieczór sylwestrowy) filmem ze specyficznego gatunku, nietrudnego do odgadnięcia po tytule „Rekiny w Sekwanie”; jeśli zastanawiacie się, czy bliżej mu do „Szczęk” czy do „Sharknado” – cóż, najlepsza odpowiedź to chyba pierwszy „Meg”, czyli film nie udający niepoważnego, ale jednocześnie będący w swojej udawanej powadze formą kpiny z Walki z Potworem. Tu drwina skierowana była zarówno pod adresem niemądrych aktywistów, jak i usual suspects, czyli establishmentu próbującego problem zamiatać pod dywan; sami się domyślicie jak tytuł fantastycznie współgra z rozgrywanymi podczas filmu Zawodami Triathlonowymi W Sekwanie (jeżeli pamiętacie paryskie igrzyska olimpijskie, to tam również takie się odbywały)… O ile jednak duża część filmu biegła w sposób znakomicie przewidywalny, o tyle finał wprawił mnie w stan bliski ekstazy, jeśli rekinie jatki Wam nie przeszkadzają, to sprawdźcie sami dlaczego…

Nowy rok zacząłem zaś od innego gatunku, czyli filmu zatytułowanego „Wybuchowa para”, w którym Tomkruz gra swoją odwieczną rolę Biegającego Superagenta (film jest sprzed 15 lat, więc nawet nie wyglądało to niewiarygodnie), a Cameron Diaz – przypadkowej towarzyszki podróży. Film jest w tonie komediowym, więc tym łatwiej zawieszać niewiarę – z wyjątkiem jednego drobiazgu: otóż mikromotywem jest podróż samochodem gdzie oczy poniosą, aż na Przylądek Horn. I tu, nie powiem, zastrzygłem uszami i uniosłem brwi, bo w odróżnieniu od producentów orientowałem się, że Przylądek Horn leży na wyspie, i to nie tuż obok stałego lądu; gdyby chcieć tym samochodem gnać póki droga prowadzi, to można dotrzeć do Cieśniny Magellana, a po przedostaniu się przez nią promem nawet do Ushuaia nad Kanałem Beagle, ale do Hornu to jeszcze sto pięćdziesiąt kilometrów przez morze i bezdroże…

Niemniej skończyłem nieźle, zacząłem nieźle, niech się dalej dobrze ogląda.

pradziadkowie

Wszystkich Świętych to moment refleksji. Także nad tym, że przy cmentarzach widuje się samochody z mniej i bardziej odległych stron, kiedy ludzie odwiedzają rodziny; ja wprawdzie nabijam zwykle wtedy kilometry jeżdżąc od miasta do miasta, ale to wszystko jednak w obrębie parudziesięciu kilometrów. Cóż, rodziny bywają czasem rozległe, odległe i zakręcone…

Więc pradziadek S., po którym noszę nazwisko. Urodził się na Żmudzi w polskiej rodzinie szlacheckiej, posiadającej mająteczek ziemski, lecz nie bardzo duży, zwłaszcza przy kilkorgu dzieci. Wyuczył się na buchaltera, znalazł pracę w majątku ziemskim na Zadnieprzu. Ożenił się z córką właścicieli majątku, ale po ich rychłej śmierci znalazł nową pracę w innym okraju Imperium, na moje szczęście w Priwislu, a nie na Kaukazie. Historia rozdzielała go z rodziną, na groby rodziców pojechał po normalizacji stosunków dyplomatycznych między Polską a Litwą.

Więc prababcia W. z Galicji przy granicy z Kongresówką, o której wiadomo tyle, że jej nazwisko rodowe zachęcało do, he, he, seksu. Może dlatego urodziła pradziadkowi J. dziewiątkę dzieci i umarła mając lat 55, nie doczekawszy wnuków z mojej linii rodzinnej.

Więc pradziadek T., o którym wiem tyle, ile jego syn malarz napisał do swoich akt personalnych. Murarz z chłopskiej rodziny, nawet nie wiadomo gdzie pochowany, bo podczas I wojny światowej umarł na tyfus i leży w jakimś wspólnym grobie, nie wiem czy na froncie, w obozie czy jeszcze inaczej.

Więc prababcia A., z rodziny o pospolitym polskim nazwisku. Wątły przekaz rodzinny głosi, że pracowała jako służąca. Jedyny pewnik to akt ślubu z F. i trójka synów urodzonych na okrajach Lasów Janowskich, w tym jeden który po wojnie powrócił od Andersa.

Więc pradziadek J., z rodziny małomiasteczkowych organistów znad Sanu. Jego córka musiała aż na białoruskie Polesie wyjechać do pracy w szkole, żeby spotkać swojego męża pochodzącego ze wsi raptem 30 km odległej od jej miejsca urodzenia. Zmarł pod koniec wojny, ale raczej śmiercią emeryta.

Więc prababcia A., z ruskiej rodziny szlacheckiej (nazwisko jej rodziny występuje w carskich wykazach szlachty). W wieku 18 lat wyszła za mąż, urodziła syna, po czym następnego 10 lat później urodziła już drugiemu mężowi, Polakowi-buchalterowi, za którym przeprowadziła się na ówczesne pogranicze rosyjsko-pruskie. Wiosną 1914 roku pojechała z synem w odwiedziny na rodzinne Zadnieprze i wrócili do Polski po 10 latach. Mieszkańcy rodzinnego majątku wstawili się za nią i synem, ratując ich przed rozstrzelaniem, jej starsza siostra miała mniej szczęścia.

Więc pradziadek F., z rodziny o niemiecko brzmiącym nazwisku, choć nic nie wskazuje na kolonistę na Lubelszczyźnie. Oprócz tego, że się ożenił z A. i spłodził synów, wiadomo o nim tylko tyle, że miał siostrę, która utrzymywała przynajmniej jednego z jego synów podczas nauki szkolnej.

Więc prababcia M., o której rodzinny przekaz niesie że popełniła mezalians z T. i zamieszkała z nim na wsi w dawnym księstwie siewierskim. Po jego śmierci przeprowadziła się z piątką małoletnich dzieci z powrotem do nieodległego rodzinnego miasta i tam jakoś przetrwała (tak, dzieci szły do pracy).

Dwoje odwiedziłem, do dwojga mi za daleko. Groby czworga nawet nie wiem czy istnieją.